right gif

YANGIN SIRASINDA DUMAN KONTROL PLANLANMASI

Duman kısa sürede meydana gelen yangınlarda bütün hacmi doldurur. Yangın kontrolsüz büyür ve hasar miktarı fazla oluyorsa müdahale zor demektir. Yangın korunum sistemleri büyük bir ciddiyetle ele alınmalıdır. Çünkü sıcaklığın yükselmesi, dumanın hızlı yayılması, insanların kaçış yollarının sınırlı, müdahalenin zor olması nedeniyle ciddiyetle ele alınmalıdır.

Duman açıklıklardan gelen az miktardaki düzensiz ve yönlendirilmemiş taze hava nedeniyle yatay olarak yayılır. Duman bir taraftan baca etkisi ve sıcaklığı nedeniyle yükselir.  İstenilen görünürlüğün sağlanması ve dumanın yayılmasının önlenmesi için mekanın geometrisi göz önüne alınmalıdır.

Duman perdeleri yangın durumunda aşağıya inecek biçimde ve sabit olarak tasarlanabilir.  Dumansı sıcak gazların vereceği hasar alanının sınırlanmasına duman hazneleri yardımcı olmaktadırlar. Ayrıca havalıkların en yüksek verimle çalışmasına duman hazneleri yardımcı olmaktadırlar. Çatı strüktürüyle eşdeğer düzeyde duman perdeleri yangın direnimli olmalıdır. Yangının yanlamasına yayılımının sınırlanması duman perdeleri ile oluşturulan duman hazneler yoluyla sağlanır.

Değişik doğrultulara göre değişik derinliklerde uygulanan perdeler, duman miktarının hazne kapasitesinden çok büyük olması durumunda dumanın daha az tehlike içeren alanlara yönelmesine olanak sağlar. Duman haznesi olarak tavanda, dumanı içine toplayacak biçimde yükseltilmiş alanlar da tasarlanabilir. Dumanı yapıdan dışarıya atılıncaya kadar baş yükseldiğinin üzerinde tutacak volta tipi yüksek bir çatı tasarımı yararlıdır.Bunlar, mimarın sorumluluk alanı içine girmese de tasarımın dayandırıldığı ilkelerin mimarlarca kavranması zorunludur.

Hazne boyutlarının ve havalandırma sistemi kapasitesinin belirlenmesi duman katmanının tehlikeli bir düzeyin altına inmesini önlemek olanağı vardır.

Duman haznesi boyutları tasarımın geometrisine göre hesaplanabilir. Üretilen dumanı dışarıya atılıncaya dek depolayabilecek yeterli boyutlarda hazne tasarlanmalıdır. Mimarın alçalacak duman katmanının en alt düzeyi için izin verilecek en az yüksekliği yangının maksimum büyüklüğü saptandıktan sonra belirlemesi gerekir.

Dumanın soğuyarak aşağıdaki temiz hava ile temas etme tehlikesi doğar. Bu yüzden duman hazneleri sınırsız büyüklükte olamaz. Hazne boyutları için kısıtlayıcı faktör normalde plan alanıdır

Duman perdeleri çatı strüktürüyle eşdeğer düzeyde yangın direnimli olmalıdır. Değişik doğrultulara göre değişik derinliklerde uygulanan perdeler, duman miktarının hazne kapasitesinden çok büyük olması durumunda dumanın daha az tehlike içeren alanlara yönelmesine olanak sağlar. Duman haznesi olarak tavanda, dumanı içine toplayacak biçimde yükseltilmiş alanlar da tasarlanabilir. Bunlar, mimarın sorumluluk alanı içine girmese de tasarımın dayandırıldığı ilkelerin mimarlarca kavranması zorunludur. Dumanı yapıdan dışarıya atılıncaya kadar baş yükseldiğinin üzerinde tutacak tasarımı yararlıdır. Duman katmanının tehlikeli bir düzeyin altına inmesini önlemek için, hazne boyutlarının ve havalandırma sistemi kapasitesinin belirlenmesi olanağı vardır.