right gif

YAPI ELEMANLARININ SINIFINI VE DAYANIMINI BELİRLEME

Kullanılan testlerin tamamı yapı elemanlarının yangına dayanımlarını belirlemek için yalnızca belli ısı-zaman koşulları üzerinden yürütülür. Gerçek bir yangında mekan büyüklüğü, eşya dizilimi, malzemelerin yanıcılıkları gibi değişkenler sınırsız olduğundan böyle bir yangını her yönüyle canlandırmak imkansızdır.

Bu nedenle gerçek bir yangın koşulunda aynı sonuçların alınabileceğine dair bir kesinlik yoktur. Amaç yalnızca temsili bir numuneyi belli bir ısı rejiminde teste tabi tutup performansını ölçmek farklı malzeme ya da strüktürlerinkiyle kıyaslanabilir cinsten bir veri elde etmektir.

Yapı elemanlarının yangın sonrası kullanımları ya da test edilenden farklı koşullar altında kullanımlarıyla ilgili bu tip testler, herhangi bir veri sağlamazlar

Test sonuçları, yapı elemanının, ısıtmanın başlangıcından itibaren 3 kriteri karşılamayı sürdürdüğü zaman dilimi şeklinde belirtilir. Bu kriterler aşağıda sıralanmıştır:

• Yük taşıma kapasitesi; numunenin test yüklerini taşıyamadığı noktada yük taşıma kapasitesinin sonlandığı hükmüne varılır.

• Bütünlük; ateş alevlerinin numunenin ısı uygulanmayan alanına geçmesi halinde bu kriterin yerine getirilmediği kabul edilir.

 • Yalıtım; belli sınırların dışına çıktığında ya da bütünlük kriteri yerine getirilmemeye başlandığında ısıya maruz bırakılmayan yüzeydeki sıcaklık artışı, yalıtım kriterinin artık yerine getirilemediği kabul edilir

BS EN 13501-1 ve BS EN 13501-2 standartlarına göre bütün Avrupa ülkeleri bazında yangın sınıflandırması yapılmaktadır. TS EN 13501- 1 ve TS EN 13501-2 koduyla da Türk standartları arasında anılmaktadır.

Bu standartlarda, yapı malzemeleri üzerinde yapılan yangın testlerinde alınan sonuçlardan bir yangın dayanım sınıflandırması yapabilmek için ortak bir dil oluşturulmaktadır. Ürünler üzerinde yapılan bu testlerin sonuçlarına göre ürünlerin yangın dayanım sınıfları belirlenmektedir.

Bir sınıfta değerlendirilen ürün, alt sınıflarının tüm gerekliliklerini yerine getiriyor olmalıdır. Bir ürünün belli bir sınıfa ait olarak  değerlendirilebilmesi için ürünün o sınıfın bütün gerekliliklerini eksiksiz olarak karşılaması beklenir.

Bu standartlarda yapı ürünleri A1, A2, B, C, D, E ve F sınıflarından birine girer. Bu sınıflardan A1, yanmanın hiçbir kademesinde yangının gelişimine katkıda bulunmayan ya da yangının tam olarak gelişmesini sağlamayan ve duman tehlikesi oluşturmadığı kabul edilen ürünleri temsil ederken E sınıfı, önemli ölçüde alev yayılması olmayan, küçük bir alev atağı karşısında kısa bir süre direnç gösteren ürünleri temsil eder. F sınıfına giren ürünler üzerlerinde ise herhangi bir performans testi uygulamaz. Bunun dışında ürünler, duman oluşumu ve yanma damlası / tanecikleri oluşturma durumuna göre ilave kodlar alırlar. Çinde kullanılan standart GB 8624 koduyla anılır ve ürünlerin yangın dayanım sınıflarını belirlemede ve bu standartta da Avrupa’dakine benzer bir sistem kullanılır.