right gif

YANGINDA ISI TRANSFERİ

Yakacaklar için 1 kg yakacağın yanması ile meydana gelen kcal. cinsinden ısı miktarına yanma ısısı denmektedir. Birimi kcal/kg.dır. Ateş yanmanın görünür sonucudur. Bir maddenin ısısının kendi kendine tutuşacak ve yanacak dereceye yükselmesine tutuşma denmektedir. Genellikle yangının ilk safhasında ısı, gaz ve buhar tutuşması için yetersizdir.

Yanmış bir parça veya bir kıvılcım yangında tutuşma derecesine gelinceye kadar ısı iletkenlik tesiri ile malzemenin ısısını yükselmektedir.  Bir ateş parlaması sonra yüzeyde meydana getirmektedir. Bir malzemeden diğerine yanmanın geçişi ısı iletkenliktir. Bu şekilde yüzeyde meydana gelen sıcak gaz akımının teması ile ortaya çıkmaktadır. Ayrıca uçan yanar haldeki parçalar ıs ile olmaktadır. Isının yangında 1200 dereceye kadar yükseldiği  gözlemlenmiştir. Bu tespit yapılan gerçek yangın tecrübelerinden elde edilmiştir. Görüldüğü gibi oldukça yüksek bir derece olup, yangının tam alevlenme anında ortaya çıkaracağı zarar az çok anlaşılır derecededir.

Ekzotermik bir tepkime olan yanma esnasında sürekli olarak ısı üretimi gerçekleşmektedir. Bir süre sonra zincirleme olarak bitişik veya çevrede bulunan maddeler tutuşma sıcaklığına ulaşmakta ve bu maddeler de yanmaya başlamaktadır. Bu olaylarda ısının yayılmasının 3 değişik biçimde gerçekleştiği görülmektedir. Bunlar; taşınım, iletim ve ışınımdır.

Akışkan hareketi ile enerji taşınımı işlemidir. Ortam bir sıvı veya gaz ise akışkan hareketi ile ısı enerjisi bir bölgeden diğer bir bölgeye sıcaklık farkından dolayı transfer edilmektedir. Böyle bir durumda katı cisimler ve yüzeyler ile birbirlerinden ayrılmıştır. Bu kapsamdaki akışkanlar enerji taşınımını etkilemektedir. En önemli ısı transferi mekanizması akışkanlar bir yüzey enerji taşınımında konveksiyon olarak hareket etmektedir.

Yangının yaydığı enerjinin yaklaşık %76-80’i yangının yayılmasında çok önemli bir rol oynamaktadır. Taşınımla ısı iletimi kapsamında tüm malzemeler bu sürece gitmektedir. Basit bir bakışla bir ısı kaynağının bir akışkana uygulandığı durumda, sıcak yüzeye en yakın olan akışkan tabakası ısınmakta ve diğer tabakalara göre daha batmaz duruma gelmektedir. Bu akışkan tabakası bir kısım ısı enerjisini almakta ve yerini daha soğuk ve yoğun akışkan tabakasına bırakmaktadır.

Tutuşma nedeniyle oluşan sıcak gazlar bir yangın durumunda, batma kuvvetleri nedeniyle hareket eder. Ayrıca daha soğuk gazlarla yer değiştirdiği gözlemlenmektedir. Çevrili olduğu yerin tavanına yakın konumlanmakta olan sıcak gazlar genellikle ve çevrelediği yüzeylerin radyan kaynakları gibi davranmaktadır.